วิธีล้างผักที่บ้าน.

ล้างผักยังไงตามคำแนะนำของ อย. และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ล้างแล้วอะไรออก อะไรไม่ออก

ล้างผักใต้น้ำไหล ถูใบเบา ๆ และล้างตอนใกล้จะปรุงหรือจะกิน วิธีแช่ผักที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) แนะนำมีสามวิธี ทุกวิธีจบด้วยล้างน้ำสะอาด อย. บอกไว้ตรง ๆ ด้วยว่าล้างยังไงก็เอาออกไม่หมด

สามวิธีของ อย.

เดือนกุมภาพันธ์ 2567 อย. ออกอินโฟกราฟิกวิธีล้างผักสามวิธี ทั้งสามวิธีเน้นลดสารเคมีตกค้างและเชื้อโรคที่ผิวผัก

  1. น้ำไหล แช่ผักไว้ 15 นาที แล้วแยกใบถูใต้น้ำไหลนาน 2 นาที เหมาะกับผักปริมาณไม่มาก ลดสารตกค้างได้ร้อยละ 54 ถึง 64 ตามที่ อย. บอก
  2. น้ำส้มสายชู ผสมน้ำส้มสายชู 5 เปอร์เซ็นต์ 1 ช้อนโต๊ะในน้ำ 4 ลิตร แช่ 15 นาที แล้วล้างน้ำสะอาด ลดได้ร้อยละ 29 ถึง 38
  3. เบกกิ้งโซดา ผสมโซเดียมไบคาร์บอเนตครึ่งช้อนโต๊ะในน้ำ 10 ลิตร แช่ 15 นาที แล้วล้างน้ำสะอาด ลดได้ร้อยละ 80 ถึง 95

ตัวเลขร้อยละพวกนี้ อินโฟกราฟิกอ้างว่ามาจากหน่วยโภชนาการของศูนย์การแพทย์ในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง บอกว่าในการทดสอบสารตกค้างลดลงเท่าไร ช่วงก็กว้างมาก ผักกำที่อยู่ในอ่างตอนนี้สะอาดแค่ไหน ตัวเลขนี้บอกไม่ได้

ล้างแล้วสารตกค้างก็ยังออกไม่หมด อย. ย้ำไว้ เลือกผักตั้งแต่ตอนซื้อ อย. แนะนำให้ดูสีที่เป็นธรรมชาติ ไม่มีคราบขาวที่ดูเหมือนสารเคมีตกค้าง ไม่มีกลิ่นแปลก ๆ และกินผักตามฤดูกาล

ดิน เชื้อโรค และพยาธิ

ที่ติดมากับใบผัก ไม่ได้มีแค่สารตกค้าง ล้างผักยังช่วยลดจุลินทรีย์ก่อโรคที่ผิวผักด้วย ตามหน้าเว็บเดียวกันของ อย.

เรื่องนี้กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เคยทดสอบไว้ในปี 2556 และ 2557 เก็บผักที่คนชอบกินดิบ 8 ชนิดจากตลาดสดในกรุงเทพมหานครและจังหวัดใกล้เคียง ชนิดละ 10 ตัวอย่าง มีสะระแหน่ ผักกาดหอม ต้นหอม ใบบัวบก กุยช่าย คื่นฉ่าย ผักชี และพาร์สลีย์ ก่อนล้าง เจอปรสิตกลุ่มหนอนพยาธิในผักครบทั้ง 8 ชนิด และ 7 ชนิดมีไข่พยาธิตัวกลมด้วย

ล้างแล้วปรสิตก็ลดลง นักวิจัยลองแช่สามแบบ แต่ละแบบล้างน้ำตามอีกรอบ แช่น้ำเปล่า แช่น้ำส้มสายชู 5 เปอร์เซ็นต์ 15 มิลลิลิตรต่อน้ำ 4 ลิตร และแช่เกลือ 15 กรัมต่อน้ำ 4 ลิตร สามแบบได้ผลไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

คำแนะนำฝั่งสหรัฐอเมริกา

คำแนะนำสำหรับผู้บริโภคในสหรัฐอเมริกา จากองค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา (US FDA)

  • ล้างผักผลไม้ทุกอย่างให้ทั่วใต้น้ำไหลก่อนเตรียมหรือกิน
  • อย่าใช้สบู่ ผงซักฟอก หรือน้ำยาล้างผักผลไม้ที่วางขายทั่วไป
  • ผักผลไม้เนื้อแน่นอย่างเมลอนและแตงกวา ขัดด้วยแปรงสะอาดสำหรับผักผลไม้
  • ซับให้แห้งด้วยผ้าสะอาดหรือกระดาษซับ
  • ส่วนที่เสียหรือช้ำ ตัดทิ้ง

อินโฟกราฟิกของ อย. พูดถึงน้ำ น้ำส้มสายชู และเบกกิ้งโซดา ไม่ได้พูดถึงสบู่เลย เรื่องล้างใต้น้ำไหลและล้างน้ำสะอาดปิดท้าย สองแหล่งพูดตรงกัน

สรุปสั้น ๆ

  • ล้างใต้น้ำไหล ถูเบา ๆ และล้างตอนใกล้จะใช้
  • อย. ให้วิธีแช่ผักสามวิธี ลดสารเคมีตกค้างได้ร้อยละ 29 ถึง 95 และบอกว่าล้างแล้วก็ยังออกไม่หมด
  • ในการทดสอบของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ล้างทั้งสามแบบลดปรสิตได้ ไม่มีแบบไหนดีกว่ากันชัดเจน
  • คำแนะนำของสหรัฐอเมริกาเพิ่มเรื่องใช้แปรงสะอาดกับผักผลไม้เนื้อแน่น ซับให้แห้งหลังล้าง และไม่ใช้สบู่หรือผงซักฟอก

คำถามที่พบบ่อย

ควรล้างผักตอนไหน

ควรล้างผักตอนใกล้จะปรุงหรือจะกิน โดยล้างใต้น้ำไหลและถูใบเบา ๆ ตามที่บทความระบุ

วิธีแช่ผักของ อย ลดสารเคมีได้ไหม

อย ระบุว่าวิธีแช่ผักทั้งสามวิธีช่วยลดสารเคมีตกค้างได้ แต่ล้างอย่างไรก็เอาออกไม่หมด

ใช้สบู่ล้างผักได้ไหม

องค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกาแนะนำว่าอย่าใช้สบู่ ผงซักฟอก หรือน้ำยาล้างผักผลไม้ที่วางขายทั่วไป

แหล่งข้อมูล