เก็บผักสมุนไพรสดและโหระพา.

ล้างสมุนไพรแล้วสะบัดให้แห้ง จะใส่ถุงหลวม ๆ แช่ตู้เย็น หรือปักก้านในแก้วน้ำก็ได้ ส่วนโหระพาต้องทำต่างออกไป เพราะไม่ชอบความเย็น วางบนเคาน์เตอร์แล้วปักแก้วน้ำจะอยู่ได้ดีกว่า

ผักสมุนไพรกำที่ซื้อมาจากตลาดเหี่ยวเร็ว วันที่ซื้อมาดูแลสักนิดจะช่วยได้มาก

ล้างและผึ่งให้แห้งก่อนเก็บ

University of Maine Cooperative Extension แนะนำให้ล้างสมุนไพรใต้น้ำไหล แล้วสะบัดน้ำหรือปั่นในที่ปั่นสลัด จากนั้นซับด้วยผ้าสะอาด ส่วน Rutgers พูดถึงโหระพาไว้แบบเดียวกัน คือล้างเสร็จต้องผึ่งใบให้แห้งก่อนเก็บ เพราะใบเปียกจะเน่า และให้ล้างเฉพาะเมื่อจำเป็น เช่น มีดินติดใบ

เก็บในตู้เย็น ใส่ถุงหรือปักแก้ว

เมน (Maine) บอกไว้สองวิธี

วิธีแรกคือใส่ถุง ใส่สมุนไพรที่ล้างแล้วลงในถุงพลาสติกเจาะรู ปากถุงเปิดไว้ แล้ววางในช่องผัก จะห่อกระดาษซับเปียกหมาด ๆ หลวม ๆ ก่อนก็ได้ เมนระบุว่าเก็บแบบนี้ได้ราว 2 ถึง 3 วัน

วิธีที่สองอยู่ได้นานกว่า คือปักก้านที่ตัดแล้วในแก้วหรือโหลที่มีน้ำสูงประมาณ 1 นิ้ว (2.5 เซนติเมตร) คลุมปากด้วยถุงพลาสติก แล้วแช่ตู้เย็น ต้องเปลี่ยนน้ำทุกวัน เมนให้ไว้ 5 ถึง 7 วัน

หน้านี้พูดถึงสมุนไพรโดยรวม ไม่ได้บอกว่าทดสอบกับพืชชนิดไหนบ้าง จึงควรถือตัวเลขเป็นแนวทางคร่าว ๆ

ทำไมโหระพาต่างจากชนิดอื่น

สมุนไพรส่วนใหญ่ไม่เป็นไรเมื่อเจอความเย็นระดับตู้เย็น แต่โหระพาไม่เป็นอย่างนั้น งานทบทวนงานวิจัยปี 2023 ใน Frontiers in Plant Science ระบุว่าสมุนไพรอื่นส่วนใหญ่เก็บได้ดีที่ประมาณ 0 องศาเซลเซียส แต่โหระพาเสียหายเพราะความเย็น อาการเริ่มเมื่ออุณหภูมิต่ำกว่า 12 องศาเซลเซียส และรุนแรงเมื่อต่ำกว่า 10 องศา งานเดียวกันรายงานว่าใบดำได้เร็วสุดภายใน 1 วันที่ 0 องศา หรือ 3 วันที่ 5 องศา ความเย็นในตู้เย็นอยู่ในช่วงนี้เต็ม ๆ ใบที่ใส่เข้าไปเขียวสด จึงอาจออกมาเป็นสีคล้ำ

Rutgers ระบุอาการไว้ว่า ใบดำ ก้านเปลี่ยนสี และกลิ่นหอมหายไป อุณหภูมิเก็บที่เหมาะคือ 55 องศาฟาเรนไฮต์ ราว 13 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ 90 ถึง 95 เปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ยังอ้างงานของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียที่พบว่า โหระพาที่เก็บที่ 50 ถึง 68 องศาฟาเรนไฮต์ (10 ถึง 20 องศาเซลเซียส) พอครบ 10 วันดูดีกว่าโหระพาที่เก็บที่ 32 องศาฟาเรนไฮต์ (0 องศาเซลเซียส) อย่างชัดเจน

สำหรับครัวบ้าน เมนแนะนำสั้น ๆ ว่า ให้เก็บโหระพาที่อุณหภูมิห้อง ปักในแก้วน้ำ Rutgers เสริมว่า การปักก้านในน้ำ หรือคลุมใบหลวม ๆ ด้วยของที่ไม่ปิดสนิท ช่วยเพิ่มความชื้นรอบใบ

วางบนเคาน์เตอร์ได้นานแค่ไหน

งานทบทวนให้อายุเก็บเฉลี่ยของโหระพา 6.8 ถึง 7.3 วันที่ 20 ถึง 25 องศาเซลเซียส โดยช่วงกว้างตั้งแต่ 2 ถึง 14 วัน ส่วนที่ 15 องศาได้ 12.5 วัน ห้องที่ร้อนกว่านี้อยู่นอกตัวเลขเหล่านี้ ถ้าวางโหระพาปักแก้วบนเคาน์เตอร์ครัวในเมืองไทย ควรเปิดดูทุกวัน

งานที่อ้างทั้งหมดศึกษาโหระพาชนิด sweet basil (Ocimum basilicum) แหล่งข้อมูลไม่ได้บอกว่ากะเพราหรือโหระพาพันธุ์อื่นเป็นแบบเดียวกันหรือไม่ จึงยังตอบไม่ได้ตรงนี้

สรุปสั้น ๆ

• ก่อนเก็บ ให้ล้างสมุนไพรใต้น้ำไหล สะบัดให้แห้ง แล้วซับด้วยผ้าสะอาด
• ในตู้เย็น ใส่ถุงเจาะรูปากเปิดเก็บได้ราว 2 ถึง 3 วัน หรือปักก้านในน้ำสูงราว 2.5 เซนติเมตร คลุมถุงพลาสติก เปลี่ยนน้ำทุกวัน เก็บได้ 5 ถึง 7 วัน (University of Maine)
• โหระพาเสียหายเพราะความเย็น อาการเริ่มที่ต่ำกว่า 12 องศาเซลเซียส จึงปักแก้วน้ำวางที่อุณหภูมิห้อง ไม่ใส่ตู้เย็น
• งานวิจัยที่อ้างศึกษา sweet basil และตัวเลขอายุเก็บเป็นของช่วง 15 ถึง 25 องศาเซลเซียส

แหล่งข้อมูล

• Using Fresh Herbs in Cooking (University of Maine Cooperative Extension)
• Ultra-Niche Crops Series: Basil Postharvest Handling and Food Safety, FS1283 (Rutgers Cooperative Extension)
• Preharvest and postharvest techniques that optimize the shelf life of fresh basil (Frontiers in Plant Science, 2023, via PubMed Central)