ให้ล้างผลไม้ใต้น้ำไหลก่อนหั่น แม้ตั้งใจจะปอกเปลือกก็ตาม องค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา (US FDA) ให้เหตุผลว่า สิ่งสกปรกและแบคทีเรียบนผิวอาจติดมีดหรือนิ้วมือเข้าไปข้างใน ส่วนชั้นเคลือบมันวาวหรือคล้ายแว็กซ์บนผลไม้บางชนิด สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ระบุว่าไม่ใช่เหตุผลให้เลี่ยงไม่กิน แต่เป็นเหตุผลให้ล้างให้สะอาด
ล้างก่อน แล้วค่อยปอกหรือหั่น
US FDA ระบุว่าให้ล้างผักผลไม้ทุกชนิดให้ทั่วใต้น้ำไหลก่อนเตรียมหรือกิน และบอกว่าแม้ไม่ได้ตั้งใจจะกินเปลือก การล้างก่อนก็สำคัญ เพื่อไม่ให้สิ่งสกปรกและแบคทีเรียบนผิวติดเข้าไปตอนปอกหรือหั่น US FDA ไม่แนะนำให้ใช้สบู่ ผงซักฟอก หรือน้ำยาล้างผักผลไม้ที่ขายทั่วไป ผลไม้เนื้อแน่นอย่างเมลอนให้ขัดด้วยแปรงสะอาดสำหรับล้างผักผลไม้ แล้วซับให้แห้งด้วยผ้าสะอาดหรือกระดาษซับ
หน่วยบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยเมน (Cooperative Extension)มีข้อยกเว้นข้อเดียวสำหรับผลไม้เนื้ออ่อน คือไม่ควรล้างเบอร์รีจนกว่าจะพร้อมกิน
คำแนะนำของสหรัฐอเมริกาพูดถึงเมลอนโดยตรง แต่เหตุผลเดียวกันใช้ได้กับผลไม้ทุกชนิดที่ต้องใช้มีดผ่านผิวหรือเปลือก
นวลธรรมชาติและสารเคลือบแว็กซ์
ผลไม้สร้างชั้นคล้ายแว็กซ์ขึ้นเอง ช่วยลดการสูญเสียน้ำ อย. ระบุว่าชั้นธรรมชาตินี้อาจปกป้องผลไม้ได้ไม่นาน จึงมีการเติมสารเคลือบแว็กซ์เป็นบางครั้ง สารเคลือบใช้เพื่อให้เก็บได้นานขึ้น ทำให้ผลไม้ดูสด และกันรอยขีดข่วนกับรอยช้ำจากการกระแทก
อย. อธิบายว่าสารเคลือบทำมาจากอะไร บางชนิดมาจากพืชหรือสัตว์ เช่น ยางไม้ ขี้ผึ้ง และเชลแล็ก บางชนิดมาจากปิโตรเลียม อย. ระบุว่าสารที่ใช้กับผลไม้เป็นเกรดอาหาร ปลอดภัยต่อการรับประทาน และใช้แค่พอให้เป็นฟิล์มบาง ๆ ตัวอย่างที่ อย. ยกคือแอปเปิลหนึ่งผลมีแว็กซ์เพียง 1 ถึง 2 หยด
หน้าข้อมูลนี้เขียนขึ้นเพื่อชี้แจงโพสต์ที่แชร์ต่อกันแพร่หลาย โพสต์นั้นจุ่มแอปเปิลในน้ำร้อนจนแว็กซ์หลุดออกมา แล้วคนก็สรุปว่าผลไม้ที่ไม่ปอกเปลือกไม่ปลอดภัย อย. ระบุว่าข้อความนั้นไม่เป็นความจริง และเสริมว่าสารเคมีตกค้างจากการเกษตรน่ากังวลมากกว่าสารเคลือบ จึงควรล้างผลไม้ให้สะอาดก่อนกิน
วิธีแช่ 3 วิธีของ อย. คือน้ำไหล น้ำส้มสายชู หรือเบกกิ้งโซดา ใช้ได้ทั้งกับผักและผลไม้ หน้าข้อมูลเดียวกันของ อย. ระบุว่าการล้างกำจัดสารตกค้างได้ไม่หมด และแนะนำให้เลือกผักผลไม้ที่สีเป็นธรรมชาติและไม่มีกลิ่นผิดปกติ
ผลการศึกษาของไทย
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์วัดสารตกค้างบนส้มก่อนและหลังจัดการ โดยตรวจหาสารกำจัดศัตรูพืช 53 ชนิด การล้างด้วยน้ำลดสารตกค้างได้ร้อยละ 14 ถึง 96 ซึ่งเป็นช่วงที่กว้าง การปอกเปลือกลดได้ร้อยละ 100 การศึกษานี้ทำกับส้ม และไม่ได้บอกว่าตัวเลขเดียวกันจะใช้ได้กับผลไม้ชนิดอื่น
เมื่อรวมสองแหล่งเข้าด้วยกัน จะได้ลำดับที่ทำตามได้จริง คือล้างก่อน เพื่อไม่ให้มีดพาสิ่งที่ติดบนผิวเข้าไปข้างใน แล้วค่อยปอกถ้าต้องการ
สรุปสั้น ๆ
- ล้างผลไม้ใต้น้ำไหลก่อนหั่น แม้จะปอกเปลือกก็ตาม ตามที่ US FDA แนะนำ
- ผลไม้สร้างชั้นคล้ายแว็กซ์ตามธรรมชาติ ส่วนสารเคลือบที่เติมเข้าไป อย. อธิบายว่าเป็นเกรดอาหารและใช้ในปริมาณน้อยมาก
- ในการทดสอบของไทยกับส้ม การล้างด้วยน้ำลดสารกำจัดศัตรูพืชตกค้างได้ร้อยละ 14 ถึง 96 และการปอกเปลือกลดได้ร้อยละ 100
- อย่าล้างเบอร์รีจนกว่าจะพร้อมกิน
แหล่งข้อมูล
- Selecting and Serving Produce Safely, US Food and Drug Administration
- Claim that wax-coated fruit must not be eaten is not true (ผลไม้เคลือบแว็กซ์ ห้ามกิน ไม่จริง), Thai FDA, Check Sure Share, September 2020
- Ways to reduce pesticide residues in vegetables and fruit (วิธีลดปริมาณสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชตกค้างในผักและผลไม้), Bulletin of the Department of Medical Sciences
- Three ways to wash vegetables (3 วิธีล้างผัก เพื่อลดสารเคมีตกค้าง), Thai FDA
- Storing Garden Produce, University of Maine Cooperative Extension



