ผักใบเก็บได้ดีที่สุดเมื่อเย็น ชื้น และยังไม่ล้างจนกว่าจะใช้ หน่วยบริการวิชาการของมหาวิทยาลัยโคโลราโดสเตต (Colorado State University Extension) แนะนำให้ใส่กล่องพลาสติกที่รองด้วยกระดาษซับ แล้วเก็บไว้ในช่องผักของตู้เย็น แต่ไม่ใช่ทุกอย่างที่ควรเก็บในตู้เย็น โหระพา มะเขือเทศ มันฝรั่ง และหอมหัวใหญ่ เก็บนอกตู้เย็นดีกว่า และผักฤดูร้อนบางชนิดเสียเพราะความเย็น
เย็นและชื้น
ใบผักสูญเสียน้ำเร็ว ใบที่เหี่ยวส่วนใหญ่ก็คือใบที่แห้ง สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. ของไทย ระบุว่าผักในห้องเย็นจะเหี่ยวถ้าอากาศแห้งเกินไป ความชื้นจึงสำคัญพอ ๆ กับอุณหภูมิ
ตัวเลขห้องเย็นของ สวพส. ช่วยให้เห็นเป้าหมาย ผักตระกูลผักกาดหอม กะหล่ำปลี และผักกาดขาวเก็บที่ประมาณ 0 องศาเซลเซียส ถ้าเก็บผักหลายชนิดไว้ห้องเดียวกัน สวพส. แนะนำประมาณ 2 ถึง 4 องศาเซลเซียส และความชื้นสัมพัทธ์ประมาณร้อยละ 95
ตู้เย็นในบ้านทำอุณหภูมิและความชื้นได้ไม่ถึงระดับนั้น และก็ไม่จำเป็น องค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา (US FDA) แนะนำให้เก็บผักผลไม้สดที่เสียง่าย รวมทั้งผักกาดหอมและสมุนไพร ไว้ในตู้เย็นที่สะอาดที่ประมาณ 4 องศาเซลเซียส (40 องศาฟาเรนไฮต์) หรือต่ำกว่า
ห่อเก็บ และอย่าเพิ่งล้าง
มหาวิทยาลัยโคโลราโดสเตตในสหรัฐอเมริกา ระบุว่าไม่ควรล้างผักใบก่อนเก็บ ให้วางผักในกล่องพลาสติกที่รองด้วยกระดาษซับ แล้วเก็บกล่องไว้ในช่องผัก เมื่อจะรับประทาน ให้แกว่งใบผักในชามน้ำสะอาด แล้วล้างใต้น้ำเย็นที่ไหลผ่าน
มหาวิทยาลัยคอนเนตทิคัตบอกระยะเวลาเก็บโดยประมาณในช่องผักไว้ คือ 5 ถึง 7 วันสำหรับผักกาดหอม และ 1 ถึง 2 วันสำหรับผักใบอื่น ส่วนสมุนไพร 2 ถึง 3 วัน สมุนไพรใส่ถุงพลาสติกได้ หรือจะปักตั้งในแก้วน้ำแล้วครอบถุงไว้หลวม ๆ ด้านบนก็ได้ ตัวเลขเหล่านี้มาจากคำแนะนำของหน่วยบริการวิชาการในสหรัฐอเมริกา และจะต่างไปตามความสดของใบและอุณหภูมิของตู้เย็น
ของที่ไม่ควรแช่เย็น
โหระพาเป็นตัวอย่างที่ชัดที่สุดในกลุ่มสมุนไพร บทความทบทวนงานวิจัยเรื่องการเก็บโหระพารายงานว่าอุณหภูมิต่ำกว่า 12 องศาเซลเซียสทำให้ใบเสียหาย และต่ำกว่า 10 องศาเซลเซียสจะเสียหายรุนแรง ที่ 0 องศาเซลเซียสใบจะดำภายใน 1 วัน และที่ 5 องศาเซลเซียสภายในประมาณ 3 วัน บทความแนะนำ 12 ถึง 15 องศาเซลเซียส ซึ่งอุ่นกว่าตู้เย็นในบ้าน
ผักอื่นก็ไวต่อความเย็นเหมือนกัน
- สวพส. ระบุว่าแตงกวา กระเจี๊ยบเขียว มะเขือ และฟักทอง ทนอุณหภูมิต่ำกว่า 10 องศาเซลเซียสไม่ได้ ตู้เย็นในบ้านที่ประมาณ 4 องศาเซลเซียสเย็นกว่านั้น
- มหาวิทยาลัยคอนเนตทิคัตระบุว่าไม่ควรเก็บมะเขือเทศสุกในตู้เย็น เพราะความเย็นทำให้รสจืดและเนื้อเป็นแป้ง
- มหาวิทยาลัยเดียวกันระบุว่ามันฝรั่งและหอมหัวใหญ่แห้งควรเก็บในที่เย็น แห้ง อากาศถ่ายเท และไม่โดนแดดโดยตรง แสงทำให้มันฝรั่งเปลี่ยนเป็นสีเขียว
- มหาวิทยาลัยเดียวกันยังแนะนำให้เก็บแตงกวาให้ห่างจากแอปเปิลและมะเขือเทศ
ข้อมูลเหล่านี้เป็นคำแนะนำสำหรับห้องเย็นและหน่วยบริการวิชาการ ผักแต่ละชนิดอาจต่างกันไปตามพันธุ์และระยะเวลาที่เก็บ
สรุปสั้น ๆ
- เก็บผักใบโดยไม่ล้าง ใส่ในกล่องที่รองด้วยกระดาษซับ ไว้ในช่องผักของตู้เย็น
- ล้างก่อนใช้เท่านั้น โดยแกว่งในน้ำสะอาดแล้วล้างใต้น้ำที่ไหลผ่าน
- ตั้งตู้เย็นไว้ที่ประมาณ 4 องศาเซลเซียสหรือเย็นกว่า ตามที่ US FDA แนะนำสำหรับผักผลไม้สดที่เสียง่าย
- ตามแหล่งข้อมูลข้างต้น โหระพาเสียหายเมื่ออุณหภูมิต่ำกว่า 12 องศาเซลเซียส ส่วนแตงกวา กระเจี๊ยบเขียว มะเขือ และฟักทองทนอุณหภูมิต่ำกว่า 10 องศาเซลเซียสไม่ได้
แหล่งข้อมูล
- How to Use Lettuce and Other Greens, Colorado State University Extension
- Storing Fresh Garden Produce, University of Connecticut Extension
- Vegetable storage temperature (อุณหภูมิในการเก็บรักษาพืชผัก), Highland Research and Development Institute
- Preharvest and postharvest techniques that optimize the shelf life of fresh basil, review article
- Selecting and Serving Produce Safely, US Food and Drug Administration



