ผลไม้ที่ยังไม่สุกแต่สุกต่อได้ วางบนโต๊ะไว้ก่อน สุกแล้วค่อยเข้าตู้เย็นให้อยู่ได้นานขึ้น เบอร์รีและผลไม้ที่เสียเร็ว เข้าตู้เย็นได้เลย ที่ต้องระวังคือผลไม้เมืองร้อน กล้วย มะม่วง มะละกอ เย็นต่ำกว่าราว 12 ถึง 13 องศาเซลเซียสเมื่อไรก็เสียหายได้ ผลไม้ที่ปล่อยก๊าซเร่งสุกออกมามาก ควรแยกให้ห่างจากผลไม้ที่อยากให้ยังแข็งอยู่
สุกบนโต๊ะก่อน แล้วค่อยแช่เย็น
ผลไม้ที่เก็บแล้วสุกต่อได้ ปล่อยให้สุกที่อุณหภูมิห้องก่อน แล้วค่อยแช่เย็นให้เก็บได้นานขึ้น หน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยไอโอวาสเตตแนะนำไว้ง่าย ๆ แบบนี้ ผลไม้กลุ่มนี้มีกล้วย มะม่วง มะละกอ อะโวคาโด พีช และแพร์
ผลไม้ที่เสียง่ายเป็นอีกแบบ เก็บในตู้เย็นที่สะอาด อุณหภูมิ 40 องศาฟาเรนไฮต์หรือต่ำกว่า หรือราว 4 องศาเซลเซียส ตามคำแนะนำขององค์การอาหารและยาของสหรัฐอเมริกา (US FDA) ซึ่งยกสตรอว์เบอร์รีเป็นตัวอย่าง เบอร์รียังมีอีกข้อ อย่าเพิ่งล้างจนกว่าจะกิน ข้อนี้มาจากหน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยเมน (University of Maine Cooperative Extension)
ผลไม้แต่ละอย่างชอบอุณหภูมิไม่เท่ากัน แอปเปิลเก็บได้ดีที่ใกล้ 32 องศาฟาเรนไฮต์ หรือ 0 องศาเซลเซียส ตามที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียบอก แต่ตู้เย็นในบ้านส่วนใหญ่ตั้งไว้ราว 40 องศาฟาเรนไฮต์ อุณหภูมิในตู้เย็นจึงเป็นค่ากลาง ๆ ผลไม้บางอย่างเข้ากันได้ดี บางอย่างก็ไม่
เมื่อตู้เย็นทำให้ผลไม้เสีย
ผลไม้เขตร้อนและกึ่งเขตร้อนเสียหายจากความเย็นได้ ทั้งที่ยังอุ่นกว่าจุดเยือกแข็งมาก ส่วนใหญ่ต่ำกว่าราว 12 ถึง 13 องศาเซลเซียสก็เริ่มเสีย อาการนี้เรียกว่าความเสียหายจากความเย็น (chilling injury) ตามเอกสารของกรมเกษตรและประมงของรัฐควีนส์แลนด์ (Department of Primary Industries) ตู้เย็นในบ้านเย็นกว่านั้นไปมาก
เอกสารเขียนอุณหภูมิและอาการไว้ทีละชนิด
- กล้วย อยู่ที่ 5 องศาเซลเซียสนาน 24 ชั่วโมงก็เห็นอาการชัด เสียไม่มากเปลือกคล้ำ เสียหนักเปลือกเป็นสีเหลืองหม่นหรือน้ำตาล ไม่สุก รสหาย เนื้อแข็ง
- มะม่วง ต่ำกว่าราว 13 องศาเซลเซียส เปลือกอาจเป็นสีเทาเหมือนโดนลวก สุกไม่ทั่วลูกหรือไม่สุกเลย รสไม่ดี ลูกที่เริ่มสุกไปบ้างแล้วทนเย็นได้มากกว่า
- มะละกอ ต่ำกว่า 12 องศาเซลเซียส สุกช้าหรือสุกเป็นหย่อม ๆ ผิวด่างเป็นปื้น มีรสแปลก ๆ
- ฝรั่ง ต่ำกว่า 5 องศาเซลเซียส ผิวเปลี่ยนสี เนื้อเละเป็นวุ้น
- อะโวคาโด เนื้อเป็นสีเทาอมน้ำตาล สุกไม่ทั่ว มีกลิ่นผิดปกติ ไวแค่ไหนขึ้นกับพันธุ์
- สับปะรด ไส้ในเป็นสีน้ำตาล เรียกว่าไส้ดำ (blackheart) อุณหภูมิสูงถึง 21 องศาเซลเซียสก็ยังเกิดได้ เป็นง่ายที่สุดที่ 15 ถึง 18 องศาเซลเซียส
ความไวต่อความเย็นต่างกันมาก ทั้งต่างชนิด ต่างพันธุ์ในผลไม้ชนิดเดียวกัน และต่างพื้นที่ปลูก เอกสารบอกไว้ อะโวคาโดต้องระวังเป็นพิเศษ อยู่ในห้องเย็นอาจดูปกติดี แล้วค่อยออกอาการทีหลังตอนกำลังสุก เอกสารแนะนำให้เลี่ยงอุณหภูมิที่เย็นจนเสียหาย หรือให้โดนสั้นที่สุด ตั้งแต่ในแปลงไปจนหลังเก็บ
ไอโอวาสเตตเขียนกว้าง ๆ ให้ผลไม้หลายชนิด เอกสารควีนส์แลนด์พูดถึงผลไม้เมืองร้อนอย่างเดียว อ่านคู่กันแล้ว ทางที่รอบคอบคือบ่มให้สุกที่อุณหภูมิห้องก่อน ตู้เย็นเก็บไว้ใช้กับผลไม้ที่สุกแล้ว
แยกที่ให้ผลไม้ที่กำลังสุก
ผลไม้ที่กำลังสุกปล่อยเอทิลีนออกมา เอทิลีนเป็นก๊าซที่สั่งให้ผลไม้สุก และผลไม้พวกนี้เองก็ไวต่อก๊าซนี้ด้วย มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียจึงแนะนำให้วางผลไม้ที่กำลังสุกห่างจากผลไม้ที่ยังไม่อยากให้สุก ไอโอวาสเตตให้เก็บผลไม้คลิแมกเทอริก (ผลไม้ที่สุกต่อหลังเก็บ) คนละลิ้นชักกับของที่ไวต่อเอทิลีน
สรุปสั้น ๆ
- ปล่อยผลไม้สุกที่อุณหภูมิห้องก่อน แล้วค่อยใช้ตู้เย็นช่วยให้อยู่ได้นาน ตามคำแนะนำของหน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยไอโอวาสเตต
- สตรอว์เบอร์รีและผลไม้ที่เสียง่ายเก็บในตู้เย็นที่สะอาด ราว 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า และอย่าล้างเบอร์รีจนกว่าจะกิน
- กล้วย มะม่วง มะละกอ และฝรั่งเสียหายจากความเย็นได้ เมื่อต่ำกว่าราว 5 ถึง 13 องศาเซลเซียส แล้วแต่ชนิด
- เก็บผลไม้ที่กำลังสุกแยกจากของที่อยากให้ยังไม่สุก
คำถามที่พบบ่อย
ผลไม้ที่ยังไม่สุกควรเก็บยังไง
ควรวางผลไม้ที่ยังไม่สุกไว้บนโต๊ะที่อุณหภูมิห้องก่อน จนกว่าจะสุกแล้วค่อยนำเข้าตู้เย็นเพื่อให้อยู่ได้นานขึ้น ตามคำแนะนำของมหาวิทยาลัยไอโอวาสเตต
ล้างสตรอว์เบอร์รีก่อนแช่ตู้เย็นดีไหม
ไม่ควรล้างสตรอว์เบอร์รีก่อนกิน โดยให้เก็บในตู้เย็นที่สะอาดที่อุณหภูมิราว 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า ตามคำแนะนำของมหาวิทยาลัยเมน
ทำไมกล้วยกับมะม่วงถึงห้ามแช่เย็นจัด
ผลไม้เมืองร้อนอาจเสียหายจากความเย็นได้หากเจออุณหภูมิต่ำกว่าราว 12 ถึง 13 องศาเซลเซียส ทำให้เปลือกคล้ำ สุกไม่ทั่ว หรือรสชาติเสีย ตามข้อมูลกรมเกษตรและประมงของฮ่องกง
แหล่งข้อมูล
- Ripening and Storing Fruit, Iowa State University Extension and Outreach
- Ripening Fruit, University of California Agriculture and Natural Resources
- Temperature management and chilling injury of tropical and subtropical fruit, Queensland Department of Primary Industries, 1985
- Selecting and Serving Produce Safely, US Food and Drug Administration
- Storing Garden Produce, University of Maine Cooperative Extension



