ไข่วางไว้ที่อุณหภูมิห้องปกติได้ราว 1 สัปดาห์ เลยจากนั้นควรย้ายเข้าตู้เย็นตามแนวทางของไทย ถ้าจะเก็บให้นานกว่านั้นก็ให้แช่เย็น เก็บไว้ในแผงเดิม และอย่าแช่แข็ง ส่วนจะเก็บต่อได้อีกนานแค่ไหน ขึ้นอยู่กับว่าไข่ผ่านมือใครมายังไงก่อนถึงบ้าน เพราะแต่ละประเทศทำไม่เหมือนกัน คำแนะนำในอินเทอร์เน็ตเลยมักขัดกันเอง
ไทยแนะนำไว้ว่าอย่างไร
ไข่ที่เก็บเกิน 1 สัปดาห์ควรอยู่ในตู้เย็น หรือในห้องคุมอุณหภูมิที่ 10 ถึง 13 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ร้อยละ 70 ถึง 80 ตามมาตรฐานไข่ไก่ของไทย มกษ. 6702-2553 ไข่ที่บรรจุแผงแล้วควรเก็บในที่สะอาด อากาศถ่ายเท ไม่มีกลิ่นแปลกปลอม มาตรฐานนี้ใช้แบบสมัครใจ
ปี 2565 อธิบดีกรมปศุสัตว์ให้คำแนะนำที่ชัดกว่านั้น เก็บไข่ที่ราว 4 องศาเซลเซียส ในช่องใส่ไข่ของตู้เย็น ไข่ที่วางไว้ที่อุณหภูมิปกติ ครบ 7 วันให้ย้ายเข้าตู้เย็น ช่องแช่แข็งไม่แนะนำ เย็นจัดแล้วโปรตีนเปลี่ยน
พอรวมคำแนะนำจากสองแหล่งนี้เข้าด้วยกัน ก็ได้วิธีปฏิบัติตามง่าย ๆ ไม่กี่ข้อ
- เก็บไข่ไว้ในแผงเดิม วันที่และเลขล็อตจะได้อยู่ติดกับไข่ตลอด
- วางไว้บนชั้น อย่าวางตรงประตู เพราะอุณหภูมิตรงประตูขึ้นลงมากกว่า ทางหน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยไอโอวาสเตตจึงแนะนำให้วางชั้นด้านใน
- เก็บไข่ให้ห่างจากของกลิ่นแรง ตามที่มาตรฐานกำหนดไว้สำหรับที่เก็บ
ทำไมประเทศอื่นแนะนำต่างไป
ไข่ในแต่ละประเทศเดินทางมาคนละเส้นทาง ปลายทางของคำแนะนำก็เลยต่างกันไปด้วย
สหรัฐอเมริกา ผู้ผลิตไข่ทุกรายในสหรัฐล้างไข่และทำกันมาตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1970 ตามข้อมูลของกระทรวงเกษตรสหรัฐ (USDA) ส่วนองค์การอาหารและยาของสหรัฐ (US FDA) กำหนดให้เก็บไข่ที่ 45 ฟาเรนไฮต์ หรือ 7 องศาเซลเซียส ตั้งแต่ 36 ชั่วโมงหลังแม่ไก่ออกไข่ พอล้างแล้วเป่าแห้ง ชั้นเคลือบธรรมชาติด้านนอกเปลือกที่เรียกว่าคิวติเคิล (cuticle) หรือบลูม (bloom) ก็พลอยเสียไปด้วย ไข่ที่นั่นจึงต้องแช่เย็นอยู่ตลอดหลังจากนั้น ส่วนไข่ในแผงที่เก็บที่ราว 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า มหาวิทยาลัยไอโอวาสเตตระบุว่าคงคุณภาพได้ 3 ถึง 5 สัปดาห์
สหภาพยุโรป ไข่เกรด A ห้ามล้างหรือทำความสะอาด ทั้งก่อนและหลังคัดเกรด ส่วนสถานที่บรรจุก็ห้ามแช่เย็นไข่ต่ำกว่า 5 องศาเซลเซียส ยกเว้นช่วงเวลาสั้น ๆ กฎให้เหตุผลว่าล้างแล้วอาจไปทำลายเกราะธรรมชาติของเปลือก ประเทศส่วนใหญ่ในสหภาพยุโรปจึงไม่ล้างและไม่แช่เย็นไข่ แม้แต่วางในซูเปอร์มาร์เก็ต ตามที่ USDA ตั้งข้อสังเกตไว้
ประเทศไทย มาตรฐานไทยไม่ได้พูดถึงเรื่องล้างเลย ขอเพียงเปลือกสะอาดและไม่แตก พร้อมกำหนดไว้ว่าถ้าเกิน 1 สัปดาห์ก็ควรแช่เย็น
เคล็ดลับที่เขียนขึ้นสำหรับไข่ล้างแล้วแบบอเมริกัน จึงนำมาใช้กับไข่ที่จัดการด้วยวิธีอื่นไม่ได้เสมอไป
งานศึกษาชิ้นหนึ่งเจออะไร
กระทรวงเกษตรสหรัฐเคยติดตามไข่ 5,400 ฟองนาน 15 สัปดาห์ พบว่าไข่ในตู้เย็น ไม่ว่าจะล้างหรือเคลือบน้ำมัน พอครบ 15 สัปดาห์ก็ยังเป็นเกรด A โดยเฉลี่ย ส่วนไข่ที่ไม่ล้างและวางไว้ที่อุณหภูมิห้อง ซึ่งในงานนี้คือ 22 องศาเซลเซียส คุณภาพกลับตกจากเกรด AA เป็นเกรด B ภายใน 1 สัปดาห์
คำแนะนำอีกข้อจากหน่วยบริการวิชาการในสหรัฐระบุว่า ไข่ที่แช่เย็นแล้ว ไม่ควรนำออกมาวางไว้นอกตู้เกิน 2 ชั่วโมง เพราะไข่ที่เย็นพอวางทิ้งไว้อาจมีหยดน้ำเกาะ แล้วความชื้นนั้นจะช่วยให้แบคทีเรียเข้าไปในไข่ได้
สรุปสั้น ๆ
- ในไทย ถ้าวางไข่ไว้ที่อุณหภูมิปกติครบราว 7 วันให้ย้ายเข้าตู้เย็น และไม่ควรแช่แข็ง
- ถ้าเก็บเกิน 1 สัปดาห์ มาตรฐานไทยให้เก็บที่ 10 ถึง 13 องศาเซลเซียส ความชื้นร้อยละ 70 ถึง 80
- เก็บไข่ไว้ในแผงเดิม วางบนชั้นด้านใน ไม่ใช่ที่ประตูตู้เย็น
- สหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และไทย มีวิธีล้างและแช่เย็นไข่ต่างกัน คำแนะนำของแต่ละประเทศจึงเข้ากับระบบของตัวเอง
- กติกาแต่ละข้อข้างบนใช้กับประเทศที่ระบุไว้คู่กัน
คำถามที่พบบ่อย
วางไข่ไก่อุณหภูมิห้องได้กี่วัน
ไข่วางไว้ที่อุณหภูมิห้องปกติได้ราว 1 สัปดาห์ ก่อนควรย้ายเข้าตู้เย็นตามแนวทางของไทย
ทำไมไม่ควรเก็บไข่ไว้ที่ประตูตู้เย็น
หน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยไอโอวาสเตตแนะนำชั้นด้านใน เพราะตรงประตูอุณหภูมิขึ้นลงมากกว่า
ไข่ที่แช่เย็นแล้ววางนอกตู้นานเท่าไหร่
ไข่ที่แช่เย็นแล้ว ไม่ควรเอาออกมาวางนอกตู้เกิน 2 ชั่วโมง เพราะอาจมีหยดน้ำเกาะและช่วยให้แบคทีเรียเข้าไปได้
แหล่งข้อมูล
- Thai Agricultural Standard TAS 6702-2010, Hen Egg (unofficial English translation, ACFS)
- Public Relations Department, Livestock OK mark and choosing fresh eggs (statement by the Director-General of the Department of Livestock Development, 20 May 2022)
- Commission Delegated Regulation (EU) 2023/2465 on marketing standards for eggs
- USDA Agricultural Research Service, Tellus article on why eggs are stored as they are
- Iowa State University Extension and Outreach, Egg Safety Q&As



