สีเปลือกไข่กับสีไข่แดงบอกอะไรได้บ้าง.

สีเปลือกขึ้นกับสายพันธุ์แม่ไก่ สีไข่แดงขึ้นกับสารสีในอาหารที่กิน และไม่มีนิยามวิธีเลี้ยงแม่ไก่ฉบับไหนใช้สีทั้งสองเป็นเกณฑ์

ไข่เปลือกสีน้ำตาลมาจากสายพันธุ์แม่ไก่เป็นหลัก ส่วนไข่แดงสีส้มเข้มก็มาจากสารสีในอาหารที่แม่ไก่กิน นิยามเรื่องวิธีเลี้ยงแม่ไก่ไม่มีเรื่องสีทั้งสองอย่างนี้ การดูสีจึงบอกไม่ได้ว่าแม่ไก่เลี้ยงมาแบบไหน

สีเปลือกมาจากสายพันธุ์

สีเปลือกอยู่ในสารสีที่ชั้นนอกของเปลือก ส่วนใหญ่เป็นลักษณะประจำสายพันธุ์ ตามคำอธิบายของหน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยฟลอริดา ไก่ไข่พันธุ์การค้าออกไข่เปลือกขาวไม่ก็เปลือกน้ำตาล ดูง่าย ๆ พันธุ์ติ่งหูขาวมักออกไข่เปลือกขาว พันธุ์ติ่งหูแดงมักออกไข่เปลือกน้ำตาล แม่ไก่พันธุ์เดียวกันแต่ละตัวยังต่างกันได้ ฝูงเดียวกันจึงออกไข่ได้หลายเฉด

ไก่พันธุ์ที่ออกไข่สีน้ำตาลจะตัวโตกว่านิดหน่อยและกินอาหารมากกว่า ข้อมูลจากแหล่งเดียวกันยังระบุชัดเจนด้วยว่า สีเปลือกไม่ได้เกี่ยวกับคุณภาพสารอาหาร รสชาติ หรือการนำไปปรุงอาหาร

มาตรฐานไข่ไก่ของไทย มกษ. 6702-2553 ก็มองแบบเดียวกัน ขอแค่ให้สีเปลือก "เป็นไปตามลักษณะประจำสายพันธุ์" และเปลือกสะอาด เรียบ ไม่ได้จัดอันดับว่าสีไหนดีกว่า เกรดดูจากความสะอาด ความเรียบ ช่องอากาศ และหน้าตาไข่ตอนตอกออกมา

สีไข่แดงมาจากอาหารที่แม่ไก่กิน

สีไข่แดงขึ้นกับอาหารของแม่ไก่ ตามข้อมูลของมหาวิทยาลัยฟลอริดา แม่ไก่ได้สารสีเหลืองส้มจากพืชที่เรียกว่าแซนโทฟิลล์ (xanthophyll) มาก สารนี้ก็ไปสะสมในไข่แดง สารสีหลักมี แซนโทฟิลล์ ลูทีน (lutein) และซีแซนทิน (zeaxanthin) ตามที่หน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยยูทาห์สเตตระบุ

ตัวอย่างจากแหล่งข้อมูล

  • แม่ไก่ที่กินอาหารผงผสมข้าวโพดเหลืองกับอัลฟัลฟาป่น ไข่แดงจะออกสีเหลือง
  • แม่ไก่ที่กินข้าวโพดขาว ข้าวฟ่าง ข้าวสาลี หรือข้าวบาร์เลย์ ไข่แดงจะมีสีอ่อนกว่า
  • การผสมวัตถุดิบสีเหลืองส้มจากธรรมชาติลงในอาหาร เช่น กลีบดาวเรือง จะทำให้ไข่แดงสีเข้มขึ้น
  • สารสีสังเคราะห์อย่างแคนทาแซนทิน (canthaxanthin) ก็ทำให้ไข่แดงเข้มขึ้นได้เช่นกัน ตามที่มหาวิทยาลัยยูทาห์สเตตให้ข้อมูลไว้

ไข่แดงสีส้มเข้มจึงบอกได้แค่ว่าในอาหารมีสารสีอยู่มาก แต่บอกไม่ได้ว่ามาจากไหน เพราะอาจมาจากธัญพืชที่ไก่กิน วัตถุดิบพืชที่ผสมในอาหาร หรือสารสีสังเคราะห์ก็ได้

มหาวิทยาลัยฟลอริดาระบุว่า แต่ละประเทศชอบสีไข่แดงไม่เหมือนกัน บางแห่งชอบไข่แดงสีอ่อน บางแห่งชอบสีส้มเข้ม ผู้เลี้ยงจึงมักปรับสูตรอาหารให้ได้สีตามที่ตลาดต้องการ อีกทั้งสารสีพวกนี้ค่อนข้างคงตัว เมื่อนำไปปรุงสุกแล้วก็ไม่หายและไม่เปลี่ยนสี

ส่วนไข่แดงตามมาตรฐานของไทย กำหนดไว้เพียงแค่ต้องมีสีปกติและสม่ำเสมอ

ทำไมสีไม่ได้บอกวิธีเลี้ยง

เกณฑ์เรื่องวิธีเลี้ยงจะดูเรื่องพื้นที่ คอน รังไข่ วัสดุรองพื้น และการได้ออกไปข้างนอก นิยามไข่เลี้ยงปล่อย ไข่โรงเรือน และไข่กรงแบบเสริมอุปกรณ์ของสหภาพยุโรปก็ดูเรื่องเหล่านี้ เกณฑ์ฟาร์มไก่ไข่ระบบปลอดกรงของกรมปศุสัตว์ก็เช่นกัน โดยไม่มีเรื่องสีเปลือกหรือสีไข่แดงระบุไว้ในมาตรฐานฉบับไหนเลย ทั้งในข้อกำหนดและวิธีตรวจ

สีเปลือกจึงไม่ใช่ตัววัดคุณภาพ และไม่ใช่หลักฐานว่าเลี้ยงด้วยระบบไหน ถ้าอยากรู้ว่าแม่ไก่เลี้ยงมาแบบไหน ให้ดูชื่อมาตรฐานบนแผงไข่ และหน่วยงานที่ตรวจรับรองตามมาตรฐานนั้น

สรุปสั้น ๆ

  • สายพันธุ์เป็นตัวหลักที่กำหนดสีเปลือก ไข่ในตลาดการค้าส่วนใหญ่จึงมีแค่สีขาวกับสีน้ำตาล
  • สีไข่แดงเปลี่ยนไปตามสารสีในอาหารที่แม่ไก่กิน ไม่ว่าจะมาจากข้าวโพดเหลือง กลีบดาวเรือง หรือสารสังเคราะห์ที่ผสมลงไป
  • มาตรฐานไข่ไก่ของไทยกำหนดให้สีเปลือกตรงตามสายพันธุ์ และไข่แดงมีสีปกติสม่ำเสมอ
  • นิยามวิธีเลี้ยงของสหภาพยุโรปและเกณฑ์ปลอดกรงของไทยไม่ได้นำเรื่องสีมาใช้ตัดสิน
  • ถ้าอยากรู้ว่าแม่ไก่เลี้ยงมาแบบไหน ให้ดูที่ชื่อมาตรฐาน ไม่ใช่ดูที่เฉดสี

คำถามที่พบบ่อย

ไข่เปลือกสีน้ำตาลกับสีขาวต่างกันยังไง

สีเปลือกเป็นลักษณะประจำสายพันธุ์ โดยไก่พันธุ์การค้าออกไข่เปลือกขาวหรือน้ำตาล ซึ่งสีเปลือกไม่เกี่ยวกับคุณค่าทางโภชนาการตามหน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยฟลอริดา

ทำไมไข่แดงถึงมีสีส้มเข้ม

สีไข่แดงขึ้นกับสารสีในอาหารที่แม่ไก่กิน เช่น พืชที่มีสารสีเหลืองส้ม ข้าวโพด กลีบดาวเรือง หรือสารสีสังเคราะห์ ตามข้อมูลของมหาวิทยาลัยฟลอริดา

ดูยังไงว่าแม่ไก่เลี้ยงมาแบบปล่อยหรือกรง

ดูจากชื่อมาตรฐานบนแผงไข่และหน่วยงานที่ตรวจ เพราะสีของเปลือกและไข่แดงไม่ได้เกี่ยวข้องกับวิธีเลี้ยงตามเกณฑ์ของกรมปศุสัตว์และสหภาพยุโรป

แหล่งข้อมูล