บ่มผลไม้ให้สุกที่บ้าน.

มะม่วงดิบวางไว้ไม่กี่วันก็สุก แต่สับปะรดเปรี้ยวจะเปรี้ยวอยู่อย่างนั้น ผลไม้ชนิดไหนสุกต่อได้ และถุงกระดาษช่วยให้สุกเร็วขึ้นได้อย่างไร

มะม่วงดิบลูกแข็ง ๆ วางทิ้งไว้สองสามวันก็นิ่มและหวานขึ้น สับปะรดที่วันนี้เปรี้ยว อีกสัปดาห์ก็ยังเปรี้ยวเท่าเดิม กล้วย มะม่วง มะละกอ และฝรั่ง เก็บจากต้นแล้วยังสุกต่อได้ ส้ม สับปะรด องุ่น และแตงโม เก็บแล้วหยุดสุกทันที ต้องเก็บตอนสุกแล้วเท่านั้น ตัวทำให้ผลไม้สุกคือก๊าซชื่อเอทิลีน ถุงกระดาษธรรมดาก็ช่วยเอาก๊าซนี้มาใช้ได้

ผลไม้ชนิดไหนสุกต่อได้

ผลไม้ที่เก็บแล้วยังสุกต่อ เรียกว่าผลไม้คลิแมกเทอริก (climacteric) หน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยไอโอวาสเตตนับผลไม้เหล่านี้อยู่ในกลุ่มนี้

  • แอปเปิล แพร์ พีช เนกทารีน แอพริคอต และพลัม
  • กล้วย อะโวคาโด มะม่วง มะละกอ ฝรั่ง เสาวรส และกีวี
  • แคนตาลูปและเมลอนฮันนีดิว

พลับ กับกล้วยสำหรับปรุงอาหาร (plantain) ก็อยู่ในรายการเดียวกัน

อีกฝั่งคือผลไม้ที่เก็บแล้วไม่สุกเพิ่ม ไอโอวาสเตตยกตัวอย่างผลไม้ตระกูลส้ม เช่น ส้ม เลมอน มะนาว เกรปฟรุต แล้วก็สตรอว์เบอร์รี ราสป์เบอร์รี แบล็กเบอร์รี แตงโม องุ่น สับปะรด ทับทิม และเชอร์รี องุ่น สตรอว์เบอร์รี สับปะรด ทับทิม และผลไม้ตระกูลส้ม ต้องเก็บตอนสุกแล้ว มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียก็พูดตรงกัน

กล้วยหรือมะม่วงลูกแข็งที่ซื้อจากตลาด จึงเอามาบ่มต่อที่บ้านได้ สับปะรดหรือองุ่นทั้งพวงวางบนโต๊ะนานแค่ไหนก็ไม่สุกขึ้น

ผลไม้ที่ขายในไทยไม่ได้อยู่ในสองรายการนี้ครบทุกชนิด ทุเรียน ลำไย เงาะ และมังคุดไม่มีชื่ออยู่ เรื่องผลไม้กลุ่มนี้จึงขอไม่เดา

เอทิลีนทำอะไร

เอทิลีนเป็นฮอร์โมนพืชที่อยู่ในรูปก๊าซ เป็นตัวสั่งให้ผลไม้เริ่มสุก ผลไม้คลิแมกเทอริกเก็บแล้วยังปล่อยเอทิลีนออกมามาก ตามที่ไอโอวาสเตตบอก ผลไม้กลุ่มนี้ยังไวต่อเอทิลีนมากด้วย ข้อนี้มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียเสริมไว้ สองข้อรวมกันก็เป็นเรื่องที่หลายบ้านเคยเจอโดยไม่ตั้งใจ ผลไม้ลูกที่กำลังสุกพาลูกข้าง ๆ ให้สุกเร็วตามไปด้วย

บ่มด้วยถุงกระดาษ

ตัวอย่างของไอโอวาสเตตจำง่าย พีชใส่ถุงกระดาษรวมกับกล้วยสุก สุกเร็วกว่าพีชที่วางไว้เฉย ๆ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียแนะนำคล้ายกัน ผลไม้ที่เก็บไว้ในที่เย็น ย้ายออกมาไว้ที่อุ่นขึ้น แล้วใส่ถุง หรือวางรวมกับผลไม้คลิแมกเทอริกลูกอื่นที่กำลังสุก ผลไม้ก็สุกเร็วขึ้น

  1. วางผลไม้คลิแมกเทอริกที่ยังแข็งไว้ที่อุณหภูมิห้อง ไม่ต้องเข้าตู้เย็น
  2. ใส่ถุงกระดาษ อยากให้เร็วขึ้นก็ใส่กล้วยสุกลงไปด้วยสักลูก
  3. พับปากถุงหลวม ๆ แล้วเปิดดูบ่อย ๆ
  4. สุกแล้วก็เอาออกจากถุง

กลับด้านก็ได้ อยากให้ผลไม้ลูกไหนสุกช้าลง ให้แยกไว้ห่างจากผลไม้ที่กำลังสุก ตามคำแนะนำของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ตะกร้าที่วางกล้วยสุกทับมะม่วงลูกแข็ง จึงได้ผลตรงข้ามกับที่ตั้งใจ

ทำไมยังไม่ควรเข้าตู้เย็น

ผลไม้จะสุกเร็วหรือช้า อุณหภูมิเป็นตัวกำหนด ตู้เย็นที่บ้านส่วนใหญ่ตั้งไว้ราว 40 องศาฟาเรนไฮต์ หรือประมาณ 4 องศาเซลเซียส ตามที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียบอก เย็นเกินไปผลไม้อาจไม่สุกเลย อุ่นเกินไปก็สุกงอมเร็ว

ผลไม้เมืองร้อนไม่ถูกกับความเย็นเป็นพิเศษ รายละเอียดอยู่ในเอกสารเรื่องความเสียหายจากความเย็นของรัฐบาลควีนส์แลนด์ กล้วยอยู่ที่ 5 องศาเซลเซียสนาน 24 ชั่วโมง เปลือกก็เห็นอาการชัด โดนเย็นหนักก็ไม่สุกเลย มะม่วงที่เก็บต่ำกว่าราว 13 องศาเซลเซียสอาจไม่สุก หรือสุกไม่ทั่วลูก มะละกอเสียหายเมื่อต่ำกว่า 12 องศาเซลเซียส

ไอโอวาสเตตจึงแนะนำให้ปล่อยผลไม้คลิแมกเทอริกสุกที่อุณหภูมิห้องก่อน สุกพร้อมกินแล้วค่อยเข้าตู้เย็น จะเก็บได้นานขึ้น

สรุปสั้น ๆ

  • กล้วย มะม่วง มะละกอ และฝรั่งสุกต่อหลังเก็บได้ ผลไม้ตระกูลส้ม สับปะรด องุ่น และแตงโมไม่สุกต่อ
  • เอทิลีนเป็นก๊าซที่สั่งให้ผลไม้สุก ใส่ถุงไว้ก๊าซก็วนอยู่รอบผลไม้
  • พีชในถุงกระดาษที่มีกล้วยสุกจะสุกเร็วขึ้น ตามที่หน่วยบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยไอโอวาสเตตบอก
  • บ่มบนโต๊ะให้สุกก่อนแล้วค่อยแช่เย็น ผลไม้เมืองร้อนโดนเย็นเร็วเกินไปอาจไม่สุก

คำถามที่พบบ่อย

ผลไม้เก็บแล้วสุกต่อได้ไหม

กล้วย มะม่วง มะละกอ และฝรั่งเก็บจากต้นแล้วยังสุกต่อได้ ส่วนส้ม สับปะรด องุ่น และแตงโมเก็บแล้วหยุดสุกทันที ต้องเก็บตอนสุกแล้วเท่านั้น

ทำไมใส่ถุงกระดาษแล้วผลไม้สุกเร็ว

ถุงกระดาษช่วยกักเก็บก๊าซเอทิลีนซึ่งเป็นฮอร์โมนพืชที่สั่งให้ผลไม้เริ่มสุกให้วนอยู่รอบผลไม้

ทำไมผลไม้ถึงไม่ควรเข้าตู้เย็นตอนยังดิบ

อุณหภูมิเย็นจัดในตู้เย็นอาจทำให้ผลไม้ไม่สุกเลยหรือสุกไม่ทั่วลูก ควรสุกพร้อมกินแล้วค่อยเข้าตู้เย็น

แหล่งข้อมูล